کتاب "الجمل" شیخ مفید در واقع اثری است پیرامون اثبات حقانیت ولایت و امامت حضرت امیر بر اساس منابع اهل سنت. حال بر اساس همان اثر، خانم آزاده جهان احمدی در این کتاب تلاش کرده است تا روایتی مستند گونه از کتاب الجمل شیخ مفید را بیان کند.

کتابی که شالوده خود را از روایت کردن خشک و خالی خارج کرده و حالتی داستانی به خود گرفته است تا به راحتی از داخل آثار خود اهل سنت، ولایت امیرالمومنین علی (ع) را به اثبات برساند. این کتاب توسط انتشارات شهید کاظمی در قطع رقعی و با 242 صفحه به چاپ رسیده است.

پیشنهاد ما: کتاب رهایی از گناه

معرفی کتاب الجمل - روایت مستند از کتاب الجمل شیخ مفید:

آنچه پیش روی شما خواننده محترم است، نتیجه تلاش برای بازنویسی روایی و داستانی کتاب الجمل شیخ مفید است. شیخ مفید در کتاب الجمل نقطه محوری مباحث را اثبات حقانیت ولایت و امامت حضرت امیر براساس منابع اهل سنت قرار داده است.

به نظر شیخ مفید برهمین اساس، مقابله با امام بعد از بیعت با ایشان امری خطا بود. شیخ همین موضوع را با تکیه بر منابع اهل سنت، مبنایی برای روایت جنگ جمل قرار داده است.

باری، مطالب کتاب به شدت پراکنده و حاوی انواع مطالب کلامی، روایی و حتی فقهی است. شیخ مفید در همین مسیر گاهی از یک موضوع یا ماجرا، چندین روایت ارائه کرده است. بدین روی، در بازنویسی این کتاب تلاش شده تا با حذف برخی موضوعات و به هم ریختن تقدم و تأخر مطالب برای ایجاد خط روایی، به یک کل منسجم حول محور جنگ جمل، پیش زمینه ها، علل و نتایج آن بر اساس کتاب شیخ مفید برسیم.

برای نمونه، آنچه در فصل اول تحت عنوان «راز ناخشنودی» آمده، حاوی مطالبی است که شیخ مفید در پایان کتاب و شرح آنچه بعد از جنگ جمل رخ داده، آورده است؛ اما در این بازنویسی لازم بوده که در ابتدای متن قرار بگیرد تا اثر دارای منطق روایی باشد.

بازنویسی داستانی این کتاب با اصل وفاداری به متن اصلی نوشته شده است. غالب گفتگوها و نامه ها و خطبه ها منبطق برمتن اصلی کتاب الجمل است و گاهی هم به فراخور و نیاز متن به روانی تغییرات اندکی در ترجمه صورت گرفته است.

همچنین در بیان حالات روحی، رفتارها و فضای توصیف شده، اندکی تخيل» نیز وارد متن شده تا به بسط داستانی اثریاری برساند.

در کتاب اصلی و در ترجمه، مسافت ها بر اساس شاخص میل که همان مایل کنونی است ذکر شده ؛ اما در این بازنویسی همه مسافت ها به «کیلومتر» تبدیل شده تا مخاطبان به راحتی فاصله ها را تخمین بزنند.

چند روزی پس از قتل خلیفه..:

چند روزی از قتل خلیفه گذشته بود و مصری ها خسته نمی شدند. خبر بهشان رسیده بود که پسر ابوطالب خودش را مخفی کرده و به نخلستان های مدینه پناه برده است. بی رغبتی او بر امارت، حیرت انگیز بود. مصریها خسته نمی شدند و خسته شده بودند؛ خسته نمی شدند از جست وجوی علی و خسته شده بودند از حاکمان والیان غیر او.

غیر از مصریان، بسیاری دیگر خواهان حکومت علی بودند. به نظرشان دیگر وقتش رسیده بود. همه چون شترهای مست و سرگردان و سرگشته، در جست وجوی پسر ابوطالب بودند تا با او بیعت کنند. مردم گویی تازه چشم و دلشان به حضور علی مرتضی آگاه شده بود.

پس از جست وجو و طلب بسیار، او را یافتند و در حضورش جمع شدند و پیشنهاد بیعت کردند و از او خواستند که بعد از این همه ماجرا و قیل و قال، افسار حکومت و تدبیر زندگی شان را دست گیرد.

علی بی میل و رغبت در برابر پیشنهاد آنان گفت: «کسی دیگر غیر از مرا جست وجو کنید.»

جماعت در بهت و سکوت از پاسخ پسر ابوطالب فرو رفت....

صفحه 97 کتاب الجمل - روایت مستند از کتاب الجمل شیخ مفید

در بخشی از کتاب الجمل می خوانیم:

چون فرستادگان علی از پیش طلحه و زبیر و عایشه بازگشتند و على دانست که آنان در مخالفت خود اصرار می ورزند و هیچ وعد و وعیدی کارساز نیست، لشکرهای خود را آماده ساخت و آرایش جنگی داد.

ابن عباس را به فرماندهی جلوداران، و هند مرادی جملی را برساقه لشکر گماشت. عمار بن یاسر را بر سواران و محمد بن أبی بکر را بر پیاده های لشکر فرماندهی داد و سپس پرچم ها و درفشها را میان قبایل پخش کرد. مجموع سواران و پیادگان که در آن روز در لشکرگاه علی بودند، به شانزده هزار تن می رسید.

آنگاه امیرالمؤمنین علی برای خطبه برخاست و به جمعیت حاضر نگاهی انداخت. سربازان علی روی زمین نشسته بودند و برخی از آنان دست هایشان را سایبان چشم کرده بودند. علی در حالی که به کمانی عربی تکیه داده بود، به آسمان نگریست و نخست حمد و ثنای خدارا بر زبان آورد. او از پیامبر یاد کرد و براو درود فرستاد و چنین گفت:

«اما بعد؛ مرگ، جست وجوگری شتابنده است. هرکس که از آن گریزگاهی می جوید، نمی تواند از چنگالش بگریزد و نمی تواند آن را از تعقیب خود بازدارد. بنابراین پیش بروید و سخن مگویید. این صداها و هیاهو که از دشمن میشنوید دلیل سستی و اختلاف است؛ و به ما هم دستور داده می شد در جنگ سکوت کنیم.

اینک دندان هایتان را بر یکدیگر بفشارید و برای فرو آمدن ضربه های شمشیرشکیبا و پایدار باشید. سوگند به آن کس که جانم در دست اوست، هزار ضربه شمشیربرمن سبک تر است از مردن در بستر. با شکیبایی و برای رضای خدا با آنان نبرد کنید که کتاب خدا و سنت با شماست و با هر کسی است که ما با او باشیم و همو نیرومند است.

با ضربه های خود، نیروی راستین را به آنان نشان دهید. و هر کس از شما هنگام رویارویی در خود احساس شجاعت و قوت قلب و پایداری و شکیبایی می کند، برخود شیفته نشود و مپندارد که بر دیگران فضیلت دارد؛ و اگر از برادر خود ضعف و سستی دید، از او همان گونه دفاع کند که از خود دفاع می کند و بداند که اگر خداوند می خواست ، او را هم مانند وی قرار میداد.»

صفحه 182 کتاب الجمل - روایت مستند از کتاب الجمل شیخ مفید

پیشنهاد ما: کتاب صحیفه سجادیه