خداوند انسان را خلق كرده و او را افضل و اشرف مخلوقات قرار داد و از او تقوا و ايمان و پرهيزكاري را طالب شد. نعمت عقل و قدرت اختيار را همراه با دليل كه كتاب مبين باشد با بعثت رسولش ارزاني داشت و اخلاق نيكو و شايسته را علل بعثتش خواند. داشتن اخلاق حسنه و نيكو باعث تهذيب نفس و كسب فيوضات والاي انساني شده و طهارت نفس و جان را به همراه دارد. در زمان غيبت كبري علماي اخلاق اين وظيفه را بر عهده داشته تلاش مي نمايند با راهنمايي نيكو آن ذخاير نيكوي انساني را استخراج كرده و با عمل قرين سازند كه اين امر مهم برگرفته از كلام وحي و معصومين عليهم السلام مي باشد. جداول نوشتار حاضر در آداب معاشرت آن هم بر گرفته از كلام پيامبر صلي الله عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السلام به نگارش درآمده است و در سه مقام بحث مي كند: مبحث اول: در آداب معاشرت معناي آن و ريشه هاي آن هم چنين فرق بين معاشرت و اخلاق سخن گفته است. مبحث دوم : در باب معاشرت و معناي آن و نيز علت نياز به آن همراه با موقف تشريع اسلامي و مشاكل و ضوابط معاشرت ارائه شده است. و مبحث سوم: اختصاص به آداب معاشرت با گروهها و اصناف خاصي مانند همسر، پدر و مادر، ارحام، همسايگان، عالم و متعلم، تجارت... مي باشد. جلد دوم در باب تهذيب نفس و اهميت معرفت نفس بحث مي كند؛ چرا كه روايات كثيره اي در اهميت شناخت صحيح نفس وارد شده كه نمونه آن كلام اميرمومنان عليه السلام مي باشد كه فرمودند: «بزرگترين حكمتها، معرفت انسان نسبت به نفسش مي باشد. معرفت نفس، بهترين معارف دين است. نفس خود را بشناسيد، همانگونه كه خداي خويش را مي شناسيد. و دهها روايت ديگر» اما اين شناخت نيازمند راه‌ها و روش هايي است كه نوشتار حاضر درصدد بيان آنها برآمده تا انسان در سايه اين معرفت به اهداف معرفت نفس نائل گردد.