سخنی با خواننده

مقدمه

فصل اول: دوره تأسیس

1. ضرورت نیاز به اصول فقه

2. پیشگامان علم اصول فقه

3. مباحث اصولی در روایات ائمه

1-3. شیوه قاعده نگری

2-3- لزوم تحصیل علم به احکام شرعی و بی اعتباری ظن غیر معتبر

3-3-حجیت ظواهر

4-3- خبر

5-3-اصول عملیه

6-3- حجت نبودن قیاس و رای

7-3- ناسخ و منسوخ

8-3- عام و خاص

9-3- واجب و مستحب

10-3- اجتهاد و تقلید

11-3- معیار حجیت اجماع

12-3- لفظ «اَو»

13-3- دوران امر بین حلال و حرام

14-3- ثبوت احکام شرعی در همه زمان ها

15-3- ثبوت احکام شرعی برای همه مکلفان

16-3- منابع فقه

فصل دوم: دوره تدوین

امتیاز های این دوره

معیار کتاب اصولی در مورد اصحاب ائمه

1. ابو محمد هشام بن حکم مولی کنده (م 179 یا 199ق)

2. یونس بن عبدالرحمن (م 183 یا 208ق)

3. محمد بن ابی عمیر (م217ق)

4. دارم بن قبیضه بن نهشل بن مجمّع ابوالحسن تمیمی دارمی سائح (م)

5. حسن بن علی بن فضّال( م 224 ق)

6. ابو یوسف یعقوب بن اسحاق سکیت (186-244ق)

7. فضل بن شاذان (م260 ق)

8. احمد بن محمد بن عیسی

9. احمد بن محمد ابو عبدالله آملی طبری (م275 ق)

10. علی بن ابراهیم بن هاشم ابوالحسن قمی (م بعد از 300ق)

11. عبدالله بن جعفر حمیری(م حدود 300 ق)

12. حسن بن موسی ابو محمد نوبختی (م 310ق)

13. اسماعیل بن علی بن اسحاق بن ابی سهل بن نوبخت (237- 311 ق)

14. محمد بن عباس بن علی بن مروان بن ماهیار ابوعبدالله بزاز (328ق)

15. عبدالعزیز بن یحیی بن احمد بن عیسی جلودی ازدی بصری (م332ق)

16. علی بن احمد ابوالقاسم کوفی (م 352 ق)

17. علی بن عبدالله بن عمران قرشی ابوالحسن مخزومی (م)

18. محمد بن احمد بن داود بن علی ابوالحسن (م368 ق)

19. ابو منصور صرام (م حدود 370 ق)

20. یحیی بن محمد بن احمد ابو محمد علوی زباری (318- 376 ق)

فصل سوم: دوره کمال و استقلال

امتیازهای این دوره

21. محمد بن احمد بن جنید ابو علی کاتب اسکافی (م 381 ق)

22. ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی (م 381 ق)

23. عبدالله بن عبدالرحمن زبیری (م؟)

24. احمد بن فارس بن زکریا (م 395 ق)

25. محمد بن محمد بن نعمان بن عبدالسلام بن جابر بن نعمان بن سعید عربی عکبری

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. جامعیت

2. اختصار

3. بدون استقلال

4. آموزشی

5. ادله، محور مباحث اصولی

6. قرآن محوری

ج) تاثیر پذیری از گذشتگان

د) اندیشه های اصولی

1- ادله احکام شرعی

1-1- اخبار

2-1- اجماع

3-1- عقل

4-1- عرف و عادت

5-1- قیاس و رای

2. مباحث الفاظ

1-2- معانی قرآن

2-2- اوامر

3-2- نواهی

4-2- خبر

5-2- عام و خاص

6-2- اشتراک

7-2-استثنای عقیب جمل متعدده

8-2- حقیقت و مجاز

9-2-مفاهیم

3. اصول عملیه

4. تعادل و تراجیح

26- احمد بن علی بن عباس بن نوح سیرافی (م حدود 420 ق)

27. احمد بن عبدالواحد بن احمد بزاز ابوعبدالله (حدود 330 - 423 ق)

28. علی بن احمد حسین طاهر بن موسی ملقب به سید مرتضی (355 - 436 ق)

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. ویژگی های کتاب الذریعه الی اصول الشریعه

1-1- گستردگی

2-1- استدلالی

3-1- بیان دیدگاه های مختلف

4-1- تهذیب اصول

5-1- نواگرایی

6-1- تبیین دقیق دلایل مخالفان

7-1- نقادی

8-1- تبیین محل اختلاف

2. کیفیت طرح مباحث اصولی

1-2- عقلی و نقلی

2-2-تطبیقی و مقارن

3-2-وسعت بینش

4-2- شجاعت علمی

5-2- واژه شناسی

6-2- شرح اصل بافرع

7-2- ریشه یابی مباحث

8-2- فلسفه اصول

ج) اندیشه های اصولی

1. مبانی سید مرتضی در بحث الفاظ

1-1- استعمال دلیل بر حقیقت

2-1- حسن استفهام

3-1- اصل ظهور

4-1- حسن تصریح به قید

5-1- نقض و تناقض

2. اقتضا نداشتن امر نسبت به نهی از ضد

3. تبعیت نداشتن قضا نسبت به ادا

4. اقتضا نداشتن نهی نسبت به فساد منهی عنه

5. الفاظ عام

6. حد تخصیص

7. مفاهیم

1-7-مفهوم وصف

2-7-مفهوم لقب

3-7- مفهوم شرط

4-7- مفهوم غایت و عدد

5-7- مفهوم حصر

8. خبر واحد

1-8- تاریخچه

2-8- امکان تعبد به خبر واحد

3-8- اثبات عدم تعبد به خبر واحد

4-8- تنگناهای نظریه سید مرتضی

5-8- آثار نظریه سید مرتضی

9. اجماع

1-9- دیدگاه ها در حجیت اجماع

2-9- نقاط اشتراک و افتراق اجماع شیعه و سنی

3-9- نقاط برتری اجماع شیعه بر اجماع اهل سنت

4-9- قلمرو اجماع

5-9- تقسیم اجماع

10. قیاس

1-10- تعریف اصطلاحات

2-10- آرا در قیاس

3-10- دلایل بر نفی قیاس

4-10- قلمرو قیاس

11. اجتهاد و تقلید

1-11- جواز تقلید

2-11- صفات مفتی

3-11- اعلم بودن مفتی

12. حظر و اباحه

13. اصول عملیه

1-13- استصحاب حال

2-13- برائت

3-13- احتیاط

14. عقل

1-14- جایگاه عقل در میان ادله

2-14- ترک ظاهر کتاب به دلیل عقلی

3-14- ویژگی های دلیل عقلی

4-14- نسخ به دلیل عقلی

5-14- تخصیص عام به عقل

6-14- کاربرد عقل در معاملات

7-14- تخییر عقلی

8-14- کاربرد عقل در افعال

9-14- عقل و ویژگی های عبادات

10-14- عقل و نفی استصحاب

15. عرف

1-15- نقش عرف در ظهور الفاظ

2-15- تاثیر عرف بر رفع اجمال

3-15- عرف شرع

4-15- عرف صحابه و تابعان

5-15- عرف و تواتر

د) نو آوری ها

29. حمزه بن عبدالعزیز، ابویعلی دیلمی (م 448ق)

30. ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی (م 449 ق)

31. محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی (385-460 ق)

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. معرفی کتاب عده الاصول

1-1- انگیزه تالیف

2-1- فصول کتاب عده

2. محور مباحث اصولی

3. جایگاه اصول در اندیشه شیخ

4. موضوع علم اصول فقه

5. قلمرو اصول فقه

6 - واژه شناسی اصول

1-6 -علم ظن

2-6- عقل

7 - مبانی کلامی اصول

1-7- صفات خدا و صفات پیامبر و امام

2- 7 - تکلیف مالایطاق

3-7- قاعده لطف

4-7- حسن و قبح

8- مبانی شیخ در مباحث لفظی

1-8- اعم بودن استعمال از حقیقت

2-8 استفاده از سیره عقلا

3-8 مصالح و مفاسد

4- 8- حسن استفهام به طور مطلق ، دلیل اشتراک نیست

5-8- احتیاط

6-8- رجوع به اهل لغت

9 - اصول لفظیه ازدیدگاه شیخ طوسی

1-9- اصل ظهور

2-9- اصل حقیقت

10 - کبفبت طرح مباحث اصولی

1-10 - تصویر صحیح مسئله

2-10- چیرگی بر آرا و نظریه ها

3-10 - جامعیت درادله

4-10- استفاده از مثال های قر آنی

5-10- روش عقلی و نقلی

11 - نقش عقل در تفکر اصولی شیخ طوسی

1-11- تخصیص عام به دلیل عقلی

2-11- عقل دلیل مجاز

3-11- حکومت عقل در باب اطاعت و عصیان

4-11- مرجع بودن عقل هنگام فقدان دلیل

5-11- واجب عقلی

6-11 - قاعده کلما حکم به العقل حکم به الشرع

7- 11- عقل و دلیل بودن دلایل علمی

8- 11- عقل و قراین صحت خبر واحد

12- عرف در اندیشه اصولی شیخ طوسی

1-12- عرف و خطاب

2-12- سبب پیدایش عرف شرعی

3-12- تعارض میان عرف ها

4-12- تخصیص عموم به عادت

ج ) تاثیر پذیری شیخ از گذشتگان

1 - تاثیر پذیری از علمای شیعه

1-1- موارد تاثیر پذیری از شیخ مفید

2-1 - موارد تاثیر پذیری از سید مرتضی

2- تاثیر پذیری شیخ از علمای اهل سنت

د) نو آوری های شیخ طوسی

1- حجیت خبر واحد

2- برگشت استثنای بعد از جمله ها ، به همه آنها

3- مقدمه واجب

4 - اجماع

1- 4- اجماع لطفی

2-4- تایید کتاب و سنت

5- شرایط مفتی

فصل چهارم : دوره رکود

ابن زهره ( 511- 585 ق )

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. جایگاه اصولی ابن زهره

2. معرفی کتاب غنیه النزوع

3.اهمیت اصول فقه

4. اصول مقارن

5. شیوه طرح مباحث

6. روش اصولی ابن زهره

1-6-راه علمی و ظنی

2-6- روش مباحث لغوی

3-6- شیوه اثبات مباحث اصولی

ج) تاثیر پذیری از گذشتگان

1. موارد تاثیر پذیری ابن زهره از سید مرتضی

2. تاثیر پذیری از شیخ طوسی

د) اندیشه های اصولی

1. دلایل و منابع فقه

1-1- قرآن کریم

2-1- روایات

3-1- اجماع

4-1- عقل

2. اصول عملیه از دیدگاه ابن زهره

1-2- احتیاط

2-2- استصحاب

3-2- برائت

3. استعمال لفظ در بیش از یک معنا

4. امر به شیء مقتضی نهی از ضدش نیست

5. خطاب شرایع نسبت به کافران

6. برگشت استثنا به جملات گذشته

7. مفاهیم

1-7- حجیت مفهوم اولویت

2-7- ثبوت مفهوم برای ادات حصر (مثل انّما)

3-7- بی اعتباری مفهوم وصف

4-7- عدم حجیت مفهوم لقب

5-7- بی اعتباری مفهوم شرط

8. نسخ در اخبار

9. عدم جواز تقلید مقلّد

10. عدم تبعیت ادا از قضا

11. فعل

33. احمد بن حسین بن احمد خزاعی نیشابوری (م حدود 465 ق)

34. ابوعلی حسن بن شیخ ابی جعفر محمد بن حسن بن علی طوسی ( زنده در سال 515 ق)

35. ابوالمحاسن بیهقی، مسعود بن علی بن احمد بن عباس صوابی (م حدود 544 ق)

36. ابوالحسن بیهقی، علی بن ابی القاسم زید بن محمد بن حسین بن فندق انصاری

37. سعید بن هبه الله بن حسن، قطب الدین ابوالحسن راوندی (م حدود 573 ق)

38. سدید الدین محمود بن علی بن حسن حمّصی (حدود 485 یا 585ق)

فصل پنجم: دوره نهضت مجدد

امتیاز های این دوره

40. ابوعبدالله محمد بن احمد بن ادریس حلی عجلی (حدود 543 - 598 ق)

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. علم گرایي

2. ادله از دیدگاه ابن ادریس

3. اصول و ابن ادریس

4. مبانی کلامی

1-4- تکلیف مالایطاق

2-4- عدالت

3-4- اشتراط عقل در تکلیف

ج) تاثیر پذیری از گذشتگان

1. سید مرتضی

1-1- اصل در استعمال

1-2- تابع نبودن قضا از ادا

3-1- واجب موسع

4-1- عدم حجیت خبر واحد

5-1- حجیت نداشتن مفهوم وصف (دلیل خطاب)

6-1- حسن استفهام

7-1- وجه حجیت اجماع

8-1- عدم صیغه های اختصاصی برای عام

9-1- حظر و اباحه

10-1- ایجاد قول سوم

2. شیخ طوسی

1-2- دلالت امر بر فوریت

2-2- مقدمه واجب

3-2- دلالت نهی بر فساد

4-2- اصول مذهب

3. شیخ محمود حمّصی

4. شیخ مفید

د) نو آوری ها

1. مشتق

2. توسعه قلمرو اصل برائت

3. مجاز نشدن عام پس از تخصیص

4. گسترش دلیل عقلی

1-4- اصل برائت

2-4- مستقلات عقلیه

3-4- وجوب دفع ضرر

4-4- اصل بقای ملک (استصحاب)

5. تناقضات مبنایی

1-5- دلالت امر بر وجوب

2-5- دلالت امر بر فور

3-5- دلالت نهی بر فساد

4-5- عدم مجاز بودن عام پس از تخصیص

5-5- تعادل و تراجیح

6. نسبت های نادرست ابن ادریس به اصولیان

1-6- عدم حجیت خبر مرسل

2-6- عدم تخصیص عام به خبر واحد

3-6- عدم حجیت خبر واحد نزد شیعه

7. بررسی برخی شبهات

1-7- ابن ادریس و اعراض از روایات

2-7- ابن ادریس و ابتکار دلیل عقلی

41. سید جمال الدین ابوالفضائل احمد بن موسی بن جعفر، معروف به ابن طاووس (م673 ق)

42. ابوالقاسم جعفر بن حسن بن ابی زکریا بن حسن بن سعید هذلی حلی (602-676 ق)

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. معرفی اجمالی معارج الاصول

2. روش طرح مباحث اصولی

1-2-اختصار

2-2- دسته بندی منطقی مباحث

3-2- حذف مباحث بی فایده

4-2- تفکیک میان مقام امکان و وقوع

5-2- ارائه دیدگاه های گوناگون اصولی

6-2- استدلال های اصولی

7-2- گسترش کاربرد اصطلاحات منطقی و فلسفی در اصول

8-2- توجه به اصول لفظی

9-2- مبانی کلامی

ج) تاثیر پذیری از گذشتگان

1. شیخ مفید

2. سید مرتضی

3. شیخ طوسی

نقد اندیشه های شیخ

4. توجه به افکار اصولیان اهل سنت

د) نو آوری ها

1. تبادر

2. عدم دلالت امر بر فور و تراخی

3. دلالت نهی بر فساد

4. حد تخصیص

5. تعریف خبر

6. خبر واحد

7. مرجح نبودن «مخالف با عامه»

8. قیاس

1-8- تنقیح مناط

2-8- شرایط حجیت قیاس

3-8- مرجح بودن قیاس

4-8- عدم وجوب احتیاط

9. برائت

1-9- مبنای برائت

2-9-برائت، ابزاری برای استدلال و مناظره

3-9- شرایط اجرای برائت

4-9- نسبت برائت با سایر ادله

5-9- برائت و استصحاب

10. استصحاب

11. دلیل عقلی

12. مصلحت

1-12- تعریف مصلحت

2-12- لزوم توجه به مصالح در احکام شرعی

3-12- انواع مصالح و حکم آنها

13. استقرا

1-13- تعریف استقرا

2-13- بی اعتباری استقرا

3-13- موارد کاربرد استقرا

14. عام بودن مفرد محلای به ال

15. مقاصد شرع

16. معانی حروف

43. ابو زکریا نجیب الدین یحیی الاکبر بن الحسن بن سعید الهذلی مشهور به یحیی بن سعید

44. قاضی سید مجدالدین ابوالفضائل عباد بن احمد بن اسماعیل حسینی(زنده در 708 ق)

45. محمد بن علی بن محمد، رکن الدین الجرجانی (زنده در سال 720 ق)

46. حسن بن یوسف بن علی بن مطهر اسدی معروف به علامه حلی (648- 726 ق)

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. معرفی کتاب تهذیب الوصول و مبادی الوصول

1-1- تهذیب الوصول الی علم الاصول

2-1- مبادی الوصول الی علم الاصول

2. کیفیت طرح مباحث اصولی

1-2- اختصار

2-2-تعاریف

3-2- تعدد آرا و نظریه ها

4-2- اصول مقارن

5-2- اصول کاربردی

6-2- اصلاح روش استدلال

7-2- آمیخته کردن مباحث اصولی به کلامی

3. مبانی کلامی علامه در اصول

1-3- حسن و قبح

2-3- امتناع تکلیف به محال

3-3- عصمت انبیا

4-3- حکمت الهی

5-3- شکر منعم

نقد و بررسی برخی نسبت ها به علامه حلی

ج) تاثیر پذیری از گذشتگان

1. تاثیر پذیری از اصولیان شیعه

1-1- سید مرتضی

2-1- شیخ طوسی

3-1- محقق حلی

2. تاثیر پذیری از اصولیان اهل سنت

1-2- ابوالحسن بصری

2-2- ابوعبدالله بصری

2-3- نظام

د) نوآوری ها

1. عدم وجوب فحص از مخصص

2. تخصیص کتاب به خبر واحد

3. جرح و تعدیل

4. ذکر سبب جرح و تعدیل

5. حجیت قیاس

6. امکان تجزی در اجتهاد

7. بنای مجتهد بر اجتهاد سابق

8. راه تشخیص اعلم

9. امر و نهی از ضد

10. عدم تابعیت دلالت برای اراده

11. ترتب

12. عدم حجیت خبر مرسل

13. مشتق

14. تعارض احوال الفاظ

15. تعادل و تراجیح

1-15- محدوده تعارض

2-15- تعادل

3-15- مرجحات

47. السید مجدالدین ابوالفوارس محمد بن علی بن محمد بن احمد بن اعرج حسینی

48. عبدالله بن فقیه محمد بن علی بن محمد بن اعرج حسینی، سید ضیاء الدین حلی

49. عبدالمطلب بن محمد بن علی بن محمد بن اعرج حسینی (681- 786 ق)

51. محمد بن مکی شمس الدین ابوعبدالله عاملی (734- 786 ق)

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1.کیفیت طرح مباحث اصولی

1-1- قاعده نگری در اصول

2-1- اصول تطبیقی

3-1- اصول آموزشی

4-1- اندیشه نظام وار

5-1- فروق در القواعد

2. معرفی کتاب القواعد و الفوائد

3. مبانی کلامی

1-3- غرض افعال الهی

2-3- مصالح و مفاسد

3-3- مقاصد پنجگانه

3-4- شئون پیامبر

ج) تاثیر پذیری از گذشتگان

1. شیخ مفید

1-1- مقدمه واجب

2-1- حجیت مفهوم وصف

2. سید مرتضی

3. شیخ طوسی

4. علامه حلی

1-4- تاثیرات شکلی

2-4- تاثیرات محتوایی

5. قرافی

1-5- وجوب تخییری

2-5- عدم استلزام عام نسبت به خاص

3-5- انواع مصالح

6. علایی(م 761 ق)

7. ابن عبدالسلام

د) نوآوری ها

1. تغییر پذیری احکام

2. صحیح و اعم

3. دلالت نهی بر فساد

4. دلالت اقتضا و اشاره

5. اهم و مهم

6. انواع ظواهر

7. نسبیت اجمال و نص

8. تساهل در ادعای اجماع و توجیه شهید

9. گسترش دلیل عقل

10. اجماع منقول

11. عدم علم به خلاف

12. شهرت

13. تجری

14. اقسام استصحاب

15. احتیاط

16. تاویل

17. کاربرد اصول در کلام شهید

52. مقداد بن عبدالله بن محمد بن حسین بن محمد سیوری (م 826 ق)

53.شیخ ناصر بن ابراهیم بویهی عاملی عینائی( م 853 ق)

54. محمد بن علی بن ابراهیم بن حسن بن ابی جمهور احسانی (بعد از 901ق)

الف) زندگی نامه

ب) معرفی اجمالی کتاب الاقطاب الفقهیه

ج) تاثیر پذیری از گذشتگان

1. شهید اول

1-1- عنوان کتاب

2-1- تعریف حکم

3-1- متعلق حکم

د)نو آوری ها

1. تعارض اصل و ظاهر

2. حمل مطلق بر مقید

3. کل و کلّی

4. فقدان دلالت امر بر فوریت

55. سید محمد بن ابراهیم حسینی شیرازی دشتکی(828-903 ق)

56. سید جمال الدین بن عبدالله بن محمد حسن حسینی جرجانی (زنده در سال 921 ق)

57. سید بدر الدین حسن بن سید جعفر بن فخر الدین حسن بن نجم الدین بن...

58. کمال الدین حسین بن خواجه شرف الدین عبدالحق اردبیلی معروف به الهی (م 940ق)

59. نور الدین ابوالحسن علی بن حسین بن عبدالعالی عاملی کرکی (868-940ق)

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. معرفی اجمالی رساله طریق استنباط الاحکام

2. کیفیت طرح مباحث

مباحث رساله

د) نو آوری ها

1. خبر مرسل

2. تعارض اخبار

3. حجیت اجماع منقول

4. دلیل عقل

5. دلیل وجوب اجتهاد

6. فرق محل فتوا و محل روایت

7. کیفیت تصرف در حوادث

60. امیر غیاث الدین منصور بن صدرالدین محمد بن ابراهیم حسینی دشتکی شیرازی

61. شاه طاهر بن رضی الدین حسینی کاشانی (م 953 یا 956 ق)

62. شیخ زیدالدین بن نور الدین علی بن احمد بن محمد بن علی بن جمال الدین بن ...

الف) زندگی نامه

ب) روش شناسی

1. معرفی اجمالی تمهید القواعد

مقایسه تمهید القواعد با القواعد و الفوائد

2. کیفیت طرح مباحث

1-2- هدف و انگیزه

2-2- نقش اصول و ادبیات در اجتهاد

3-2- تفریع گرایی

4-2- غیر استدلالی

5-2- فرق شناسی

6-2- بیان واژه های مختلف یک قاعده

7-2- بیان محل نزاع

8-2- کم تنوعی در فروع

ج) تاثیر پذیری از گذشتگان

1. علامه حلی

1-1- انواع علت در قیاس

2-1- تجزّی در اجتهاد

2. شهید اول

1-2- تردد فعل پیامبر بین فعل عادی و شرعی

2-2- وظیفه امام معصوم

3-2- تصرفات پیامبر

4-2- اقسام استصحاب

3. اسنوی

1-3- از لحاظ شکلی

2-3- از لحاظ محتوایی

3-3- امتیازات تمهید القواعداز التمهید اسنوی

4. فخر رازی

1-4- افاده «ایّ» برای عموم

2-4- تعلیل حکم واحد به دو علت

3-4- اصل در افعال

4-4- تصویب یا تخطئه در مسائل فرعی

5-4- نسخ وجوب

6-4- موارد دیگر

5. آمدی

1-5- اقل جمع

2-5- مدلول اسم جنس مجرور به «من»

3-5- حمل مطلق بر مقید در نهی

6. ابن حاجب

د) نو آوری ها

1. تقدم استصحاب بر قاعده ید

2. فرق عموم و اطلاق

3. فقدان اعتبار خبر مرسل

4. جرح و تعدیل

5. کیفیت نقل ثقه

63. منصور بن عبدالله فارسی شیرازی (زنده در سال 969 ق)

64. نور الدین علی بن حیدر علی منعل قمی (زنده در سال 970 ق)

65.تاج الدین علی بن حین بن علی طبرسی(؟)

66. امير سید ابوالفتح بن امیر مخدوم حسینی شریفی

67. حسین بن عبدالصمد (918-984ق)

68.سید ماجد بن هاشم بن علی حسینی بحرانی(976-1028ق)

69. قاضی نورالله بن سید شرف الدین شوشتری مرعشی (م1019ق)

70. احمد بن محمد اردبیلی (م993ق)

الف) زندگی نامه

ب) تاثیر پذیری از گذشتگان

1. سید مرتضی

1-1- اصاله الحقیقه

2-1- عدم تابعیت قضا از ادا

3-1- اصل اباحه

4-1- عدم حجیت مفهوم وصف

2. شیخ طوسی

1-2- عدم جواز تخصیص عام به خبر واحد

2-2- امر و اجزا

3. محقق حلی

1-3- بطلان احتیاط

2-3- تبادر

4. علامه حلی

1-4- استلزام امر از نهی به ضد خاص

2-4- تداخل اسباب

3-4- تعارض احوال

4-4- استثنا پس از چند جمله

د) نو آوری ها

1. عدم ثبوت حقیقت شرعیه

2. جواز تقلید از میت

3. عدم حجیت مفهوم موافقت

4. تسامح در ادله سنن و مکروهات

5. راههای تقویت ضعف سند

1-5- موافقت با عقل

2-5- قبول اصحاب

3-5- موافقت با عمومات

4-5- شهرت عملی

5-5- فتوای اصحاب

6. قلمرو حجیت خبر واحد

7. استحباب کفایی

8. حجیت ظن

9. کاربرد اصول در اندیشه اردبیلی

10. شهرت از دیدگاه محقق اردبیلی

1-10-شهرت در روایت :

2-10- شهرت در فتوا :

11- عرف

1-11-تطبیق عنوان بر مصداق :

2-11- تقدم عرف بر لغت

3- 11-عرف زمان معصوم 7 یا عرف حاضر

12- اصل تساهل در شریعت

1- 12- عدم احتیاج بیع به صیغه

2- 12- تقلید در مورد قبله

3- 12- عدم وجوب غسل برای روزه دار جنب

13- قلمرو تجزی در اجتهاد

71- محمد علی بن محمد بلاغی نجفی (م 1000 ق )

72- شیخ جمال الدین ابو منصور حسن بن شیخ زین الدین شهید ثانی (959-1011 ق )

الف ) زندگی نامه

ب ) روش شناسی

1- معرفی کتاب معالم الدین

2- کیفیت طرح مباحث اصولی

1- 2- فایده گرایی در مباحث اصولی

2-2- دقت در فهم نظریه ها و مقایسه آن ها

3-2 -تبیین نقطه اصلی اختلاف

3- مبانی لفظی یا روش مباحث لغوی اصول

1-3- اصل عدم نقل

2-3- استقرا

3- 3 - عرف

4- 3- عدم اثبات لغت با ترجیح

5-3- عدم اثبات لغت با قیاس

6-3- نقد مبانی سید مرتضی

ج ) تاثیر پذیری از گذشتگان

1- محقق حلی

1-1- تبادر

2-1- عدم دلالت امر بر فور و تراخی

3-1- عدم وجوب بدل در واجب موسع

4-1- دلالت نهی بر فساد

5- 1- عدم افاده عموم مفرد معرف

6-1- نهایت تخصیص

7- 1- بنای عام بر خاص

8-1- اجماع مرکب

9-1- اجماع بعد از خلاف

10-1- عدم کفایت تحرز از کذب در راوی

11-1- اعتبار عدد در تزکیه راوی

1-12- قیاس منصوص العله

13- 1- راه شناخت مفتی

14-1- تعارض اعلمیت با اورعیت

15- 1- ترجیح به موافق یا مخالف اصل

16- 1- تعریف نسخ

2- سید مرتضی

1- 2- نفی مفهوم وصف

2-2- امر به شی با علم به امر کننده به انتفای شرط

3-2- تعقب عام به ضمیری که به بعضی از آن برمی گردد

4-2- شرط حصول علم در تواتر

5- 2- عدم حجیت استصحاب

3- علامه حلی

1-3- تقسیم الفاظ

2-3- واجب تخییری

4-3- دلالت نهی بر دوام و تکرار

5-3- نسخ مدلول امر

6-3- مطلوب نهی

7-3- تخصیص کتاب به خبر واحد

4- شیخ طوسی

1-4- وجود صیغه های اختصاصی برای عام

2-4- مجاز بودن عام تخصیص خورده

3-4- ترجیح به مخالفت با عامه

5- شهید ثانی

1-5- عدم حجیت خبر مر

موارد بیشتر