حوزه و روحانيت بايد در دو عنصر محوري آزاد و مستقل باشد؛ يكي: و يعلمهم الكتاب و الحكمة و دومي: ويزكيهم. اگر در حوزه جهان بيني و علوم عقلي در بخش آيه محكمه، و اخلاق و حقوق در بخش فريضه عادله، و فقه و اصول در بخش سنت قائمه در حد استقلال و آزادي به نصاب كامل برسد، اين حوزه آزاد و مستقل است و از آن، مراجع، رهبران، مولفان و محققاني به جامعه تحويل مي شود كه صائنا لنفسه اند ... بنابراين، حوزه آزاد و مستقل مي تواند جامعه و نظام را آزاد سازد و به مردم خدمت كند و آن زماني محقق مي شود كه از قول ثقيل برخوردار باشد: انا سنلقي عليك قولا ثقيلا و بخش مهم قول ثقيل، قرآن و عقل است. كتاب حوزه و روحانيت مجموعه اي از گفتارها و پيام هاي حضرت آيت الله جوادي آملي (دام عزه) پيرامون حوزه و روحانيت مي باشد كه با هدف ارائه مستقيم ايده ها و نظرات معظم له درباره ويژگي هاي حوزه علميه و لزوم تحول در آن، تربيت محققان، مؤلفان، مراجع و رهبران ديني و روش ها و راه هاي دست يابي به آن بايسته هاي علوم اسلامي و ارزش و جايگاه دانش و دانشمندان حوزوي و دانشگاهي و ... گردآوري شده است.