هرمنوتيك يكي از مباني مهم نظريه قرائت مختلف از دين است، كه از فعل يوناني (Hermeneneuein به معناي تفسيركردن ) اشتقال يافته و به معناي تفسير، تأويل يا هنر دست يابي به فهم كامل گفتار يا نوشتار، به كار مي رود. هرمنوتيك فلسفي تاثير بنياديني در ايجاد نظريه تعدد قرائت ها داشته است. هرمنوتيك، ريشه در تفسير و تاويل متون ديني و كتب مقدس دارد. در آئين يهود «فيلون» به تاويل و تفسير فلسفي و عرفاني كتاب مقدس يهوديان پرداخت. در مسيحيت، تاويل براي هماهنگ كردن محتواي «انجيل» و زندگي اسلام نيز هرمنوتيك در قالب علم تفسير،‌تاويل و علم اصول و مسئله «ظهور» و كشف مراد مولف و متكلم، ظهور يافت. مراد از دين در اين كتاب، شريعت ها و آئين هاي الهي اند كه منشأ واقعي دارند و داراي متون وحياني ـ آسماني، به دور از تحريف و دروغ پردازي و درون مايه صحيح و مطابق با واقع مي باشند. منظور از قرائت هاي مختلف از دين، برداشت هاي متفاوت از متون ديني (قرآن و سنت، عهدين در مسيحيت، عهد عتيق و تلمود در يهود) است و متن ديني نيز تنها متن نوشتاري نيست. قرائت پذيري دين و متون ديني، پذيرفتن چند معناي غير قابل جمع است. نقد به معناي سَرِه از ميان درهم هاي ناخالص است، كه ناظر به شرح معايب و محاسن عملكرد شخص، خبر و نظر مي باشد. نقد در مباحث عقلي، رد يا اثبات خوانده مي شود.