ادبیات فارسی

ادیان و مذاهب

اصول دین و اعتقادات

اهل بیت (ع)

سبک زندگی

قرآن

کودک و نوجوان

علوم و فنون

حوزه علمیه

احادیث | ادعیه | زیارت


نقد مبانی هرمنوتیکی نظریه قرائت های مختلف از دین

چاپخانه :

امیران

مولف (سراینده) :

هادی قربانعلی


خلاصه کتاب

هرمنوتيك يكي از مباني مهم نظريه قرائت مختلف از دين است، كه از فعل يوناني (Hermeneneuein به معناي تفسيركردن ) اشتقال يافته و به معناي تفسير، تأويل يا هنر دست يابي به فهم كامل گفتار يا نوشتار، به كار مي رود. هرمنوتيك فلسفي تاثير بنياديني در ايجاد نظريه تعدد قرائت ها داشته است. هرمنوتيك، ريشه در تفسير و تاويل متون ديني و كتب مقدس دارد. در آئين يهود «فيلون» به تاويل و تفسير فلسفي و عرفاني كتاب مقدس يهوديان پرداخت. در مسيحيت، تاويل براي هماهنگ كردن محتواي «انجيل» و زندگي اسلام نيز هرمنوتيك در قالب علم تفسير،‌تاويل و علم اصول و مسئله «ظهور» و كشف مراد مولف و متكلم، ظهور يافت. مراد از دين در اين كتاب، شريعت ها و آئين هاي الهي اند كه منشأ واقعي دارند و داراي متون وحياني ـ آسماني، به دور از تحريف و دروغ پردازي و درون مايه صحيح و مطابق با واقع مي باشند. منظور از قرائت هاي مختلف از دين، برداشت هاي متفاوت از متون ديني (قرآن و سنت، عهدين در مسيحيت، عهد عتيق و تلمود در يهود) است و متن ديني نيز تنها متن نوشتاري نيست. قرائت پذيري دين و متون ديني، پذيرفتن چند معناي غير قابل جمع است. نقد به معناي سَرِه از ميان درهم هاي ناخالص است، كه ناظر به شرح معايب و محاسن عملكرد شخص، خبر و نظر مي باشد. نقد در مباحث عقلي، رد يا اثبات خوانده مي شود.


قیمت پشت جلد: 48400 ریال
سبد خرید این کتاب فعلاً فعال نیست

برای سفارش این کتاب با شماره 09907632009 - 02537743160 تماس بگیرید.

و یا در واتساپ و یا در ایتا برای ما پیام بگذارید.
ارسال به سراسر ایران
تضمین رضایت
سفارش تلفنی



چكيده
پيش گفتار
مقدمه
بخش اول: كليات
مفاهيم و تعاريف
1. بيان مسئله
2. تعاريف
الف) چيستي دين
ب)چيستي هرمنوتيك
ج) متون ديني
د) قرائت هاي مختلف
هـ) چيستي تفسير
معناي لغوي تفسير
معناي اصطلاحي تفسير
و) چيستي نقد
ز) چيستي مفسر
ح) چيستي تأويل
معرفت شناسي
پيشينه ها و مباني قرائت هاي مختلف از دين
1. پيشينه تاريخي قرائت هاي مختلف
الف) ريشه قرائت هاي مختلف در هرمنوتيك غرب
ب) ريشه قرائت هاي مختلف در شرق
2. پيشينه فرهنگي قرائت هاي مختلف از دين
3. مباني نظريه قرائت هاي مختلف از دين
الف) مباني هرمنوتيكي
ب) مباني معنا شناختي
ج) مباني معرفت شناختي
د) مباني كلامي
بخش دوم: گونه ها، مكاتب و گرايش هاي هرمنوتيك در غرب
هرمنوتيك بر پايه ادوار پيدايش
1. دوره قديم هر منوتيك
2. دوره جديد هرمنوتيك
هرمنوتيك بر پايه گرايش ها و مكاتب
1. هرمنوتيك كلاسيك
2. هرمنوتيك رمانتيك
3. هرمنوتيك فلسفي
4. هرمنوتيك پسامدرن
5. هرمنوتيك پديدار شناسي
هرمنوتيك بر پايه نظريه مفسران
1. هرمنوتيك مؤلف مدار
2. هرمنوتيك متن مدار
3. هرمنوتيك مفسر مدار
4. هرمنوتيك شالوده شكنان
بخش سوم: نقد و تبيين هرمنوتيك و تعدد قرائت ها در غرب
ديدگاه ها و نظرات شلايرماخر
1. شرح زندگي و آثار او
2. جايگاه و نقش شلايرماخر در هرمنوتيك
3. هرمنوتيك مدرن شلايرماخر
الف) حلقوي و دوري بودن پديده فهم
ب) شيوه فهم
ج)‌معناي متن
4. نقد ديدگاه هاي شلايرماخر
الف) اهميت تفسير فني و رواني پيش از جايگاه زبان
ب) عدم امكان قرار گرفتن شهودي مفسر به جاي مؤلف
ج) دخالت دادن تمام عنصر زندگي مؤلف در فهم نيت او
د) ادعاي رسيدن به معناي نهايي متن از مسير تضاد
هـ) دور هرمنوتيكي و تناقض
ديدگاه ها و نظرات مارتين هيدگر
1. شرح زندگي و آثار
2. هرمنوتيك هيدگر و قرائت هاي مختلف
الف) دازاين
ب) ماهيت فهم
ج)‌تفسير متن
د) تاريخي بودن انسان
3. نقد ديدگاه هاي هيدگر
الف) عدم تعريف مشخص از هرمنوتيك
ب) بي توجهي به بسياري از موضوعات دانش هرمنوتيك
ج) ترويج نسبي گرايي و ايجاد سوء فهم در فهم ها
د) ناسازگاري حقيقت هيدگر با حقيقت متداول
هـ) رسميت ذهنيت گرايي و مشكل روش شناختي
انديشه ها و نظرات هانس گادامر
1. شرح زندگي و آثار او
2. هرمنوتيك فلسفي گادامر و تعدد قرائت ها
3. مفهوم «روش» در ديدگاه گادامر
الف) روش هاي معهود متفكران
ب) مقابله با اصل شك دكارتي
ج) وجود في نفسه تمام اشياء
د) روش علوم تجربي
4. مفهوم «حقيقت» در انديشه هرمنوتيكي گادامر
5. هويت «فهم» از ديدگاه گادامر
الف) واقعه بودن فهم
ب) شيوه تحقق فهم
ج) اهميت پيش داوري در فهم
د) حلقوي بودن فهم
هـ)‌ تاريخي بودن فهم
و) بازي بودن فهم
ز) امتزاج افق ها در پديده فهم
ح) زبان مندي فهم
ط) بازسازي يا تركيب در فهم
ي) كاربردي بودن فهم
6. ماهيت زبان در انديشه گادامر
الف) هستي و زبان
ب) جهان واقعي و زبان
ج) زبان در هرمنوتيك گادامر
د) فلسفه تحليل زبان در فهم
هـ) فلسفه زبان
7. تفسير متن
الف) تكثر معناي متن
ب) پايان ناپذيري عمل فهم و تفسير
ج) ناديده گرتفن قصد مؤلف
د) فهم متفاوت به جاي فهم برتر
هـ) توليد به جاي باز توليد
8. تاريخ مندي انسان
9. نقد ديدگاه هاي گادامر
الف) عدم تطبيق «منطق گفت و گو» با حقيقت اشياء و فهم رايج
ب)‌ نبود روش و فهم عيني مصطلح در هرمنوتيك گادامر
ج) ابهام در بازي بودن ميراث تاريخي و آثار هنري
د) عدم تأثير (تاريخ اثر گذار) و ترويج ذهني گرايي
هـ) اغراقي بودن تشبيه فهم به «گفت و گو»
و) ابهام كاربردي بودن فهم و آميختگي زبان
ز) ترويج نسبي گرايي و ابهامات هرمنوتيك گادامر
ح) حاكميت منطق پرسش و پاسخ بر مطلق فهم
ط) عدم استقلال معناي متن، در عين استقلال آن
ي) عدم تبيين منطقي بر الزام دخالت پيش داوري ها در فهم
ك) عدم تعريف دقيق از تجربه هرمنوتيكي و پديده فهم
ل)‌ تاريخ گروي و پارادوكسيكال
م) تناقض در به كارگيري «روش» و ابهام قلمرو فهم
نقد هرمنوتيك و نظريه تعدد قرائت ها در غرب
1. نقد هابرماس بر هرمنوتيك و تعدد قرائت ها
2. نقد ايميليو بتي بر هرمنوتيك و تعدد قرائت ها
3. نقد اريك هرش بر هرمنوتيك افراطي و تعدد قرائت ها
بخش چهارم: نقد و تبيين هرمنوتيك بر پايه ديدگاه هاي متفكران مسلمان
گرايش هاي بنيادگرايانه در تجددگرايي و هرمنوتيك دين
1. سيد قطب و حسن البنا
2. محمد رشيد رضا
3. محمد البهي و ابوالعلاء مودودي
گرايش هاي اعتدالي در هرمنوتيك دين
1. سر سيد احمد خان هندي
2. سيد امير علي و محمد نقيب العطاس
3. سيد جمال الدين اسد آبادي
4. محمد عبده و خورشيد احمد
5. ديدگاه ها و نظرات اقبال لاهوري
الف) شرح زندگي و آثار
ب) شاخصه هاي هرمنوتيك و نوگراي ديني در نگاه اقبال
يكم) تعدد منابع معرفت شناسي
دوم) نحوه فهم دين
سوم) ختم نبوت
چهارم) جهان شمولي دانش جديد و سازگاري علم و دين
پنجم) واقعيت گرايي و خردورزي
ششم) دخالت عقل و دين در معرفت انساني
هفتم) ضرورت بازسازي فقه
هشتم)‌ نقد مدرنيته، انديشه غرب و يوناني
نهم) تحول معرفت بشري و تحول معرفت ديني
6. ديدگاه ها و نظرات دكتر علي شريعتي
الف) شرح زندگي و آثار
ب) هرمنوتيك و تأويل ديني از نگاه شريعتي
ج) مباني و شاخصه هاي هرمنوتيك ديني شريعتي
1. مسئله ختم نبوت
2. نقد مدرنيته با توجه به عقل ديني
3. تأويل در متون و مضامين ديني شرقي
4. سازگاري تمدن با سنت و مذهب
5. رنسانس اسلامي
6. بازخواني مفهوم حج
د) نقد و بررسي انديشه هاي هرمنوتيكي شريعتي
يكم) تحول معرفت ديني و ثبات دين
دوم) اعتبار اجتهاد
سوم) زبان نمادين متون دين
7. ديدگاه ها و نظرات مصطفي ملكيان
الف) قرآن و هرمنوتيك
ب) پيش فرض هاي هرمنوتيكي
ج) دوگانگي فهم در هرمنوتكي و تفسير به رأي
د) مؤلف محوري و تعدد تفسير
هـ) كارآيي متون ديني و انسان مدرن
گرايش افراطي در تجددگرايي و هرمنوتيك دين
1. ديدگاه ها و نظرات دكتر سروش
الف) شرح زندگي و آثار
ب) مباني هرمنوتيكي سروش در نظريه تعدد قرائت ها
1. معرفت شناسي دين
الف) قبض و بسط معرفت ديني
ب) تمايز دين، از معرفت ديني
ج) بشري بودن معرفت ديني
د) ترابط و تأثير متقابل عمومي معارف بشري با يك ديگر
هـ) ارتباط و تلاتم معرفت ديني با معارف برون ديني
و) معارف بشري غير ديني، متحول اند
ز) تمايز احكام دين از احكام معرفت ديني
ح) متكامل بودن معرفت ديني
ط) عصريت معرفت دين
ي) نسبي بودن معرفت ديني
2. قرائت هاي مختلف از دين و متون ديني
3. دخالت پيش فرض هاي مفسر در فهم دين
4. مسئله خاتميت و نبوت
5. ذاتي و عرضي در دين
6. تفسير متن
ج) نقد ديدگاه هاي هرمنوتيكي دكتر سروش
1. آيا معرفت ديني قبض و بسط مي پذيرد؟
2. تمايز معرفت ديني از دين
3. بشر نبودن معرفت ديني، به صورت عام استغراقي
4. عدم تلاتم و ترابط عمومي معارف بشري با معرفت ديني
5. عدم تأثر تحول معارف بشري در تحول معارف ديني
6. عدم تكامل كيفي در معرفت ديني
7. عصريت معرفت دين
8. عدم نسبيت معرفت ديني
9. عدم پذيرش تعدد قرائت ها، به گونه موجبه كليه
الف) عدم تعين تفسير صحيح و نرسيدن به حقيقت ادعايي
ب) قرائت پذيري دين راهي به نسبي گرايي
10. عدم دخالت پيش فرض هاي مفسر در فهم دين
11. عدم نقص خاتميت از امامت و عصمت
الف) نقد آية الله جعفر سبحاني بر ديدگاه سروش
1. تضمين حجيت اقوال امامان در سنت پيامبر صلي الله عليه و آله
2. تناقض در گفتارها
3. نظريه قبض و بسط و لوازم غير صحيح آن
4. ويژگي هاي انبيا
5. نقش امامان در حفظ و پاسداري از شريعت
ب) نقد حجة‌ الاسلام محمد سعيد بهمن پور بر نظريه سروش
12. معناي ذاتي و عرضي در دين
الف) مفهوم ذاتي و عرضي
ب) زبان عربي و فرهنگ عرب، ذاتي دين است يا عرضي؟
ج) حوادث تاريخي و احكام فقهي اسلام ذاتي دين است يا عرضي؟
د) نقش شخصيت هاي ديني ذاتي است يا عرضي؟
13. تفسير متن
2. ديدگاه ها و نظرات مجتهد شبستري
الف) شرح زندگي و آثار
ب) مباني هرمنوتيكي شبستري در نظريه تعدد قرائت ها
1. اومانيزم غربي
2. عقلانيت بورژوازي و سرمايه داري
3. تاريخ مند دانستن دين
4. پيش فهم يا پيش قرائت هاي مفسر در دور هرمنوتيكي
5. انتظارات مفسر و پرسش هاي او از تاريخ
6. شناسايي معناي مركزي متن
7. ترجمه متن در افق تاريخي مفسر
8. قرائت دين و متون ديني
ج) نقد ديدگاه هاي هرمنوتيكي شبستري
1. زير ساخت تفسير و هرمنوتيك
2. قرائت دين
الف) عدم تحقق قرائت ادعايي
ب)‌ تفاوت دين با متون ديني
3. متون ديني
يكم. عدم دخالت پيش فهم ها در تفسير متن
دوم. عدم پذيرش ديالوگ ادعايي در متن
3. ديدگاه ها و نظرات دكتر نصر حامد ابوزيد
الف) شرح زندگي و آثار
ب) مباني هرمنوتيكي ابوزيد در نظريه تعدد قرائت ها
1. قرائت يا فهم متن در افق تاريخي
الف) توجه به تحول معناي زبان
ب) توجه به شأن نزول
ج) آشنايي به زبان عربي و ادب جاهلي
د) ناظر بودن قرآن بر فرهنگ زمان نزول
هـ) تأثيرپذيري از فرهنگ جاهليت
2. جدايي دين از معرفت ديني
3. ضابطه نگرش صحيح فهم از نگاه ابوزيد
4. روش تحليل زباني
5. تفسير و تأويل
6. زبان وحي
7. عصريت دين
8. متون سه گانه
يكم) خاص نبودن فرهنگ قرآن
دوم) عدم دخالت پيش فرض ها در تفسير دين و قرآن
سوم) جدا نبودن معرفت ديني از دين
چهارم) متعارف نبودن تحليل ابوزيد از زبان
بخش پنجم: نقد هرمنوتيك و قرائت هاي مختلف بر پايه دين شناسي سنتي
ديدگاه امام خميني رحمه الله
1. مباني هرمنوتيكي و تفسيري امام خميني رحمه الله در قرائت متون دين
1. معناي متن يا مقصود مؤلف
2. تفسير معتبر
3. فهم ظاهر و باطن متون ديني
4. راه يابي به معناي نهايي متن
5. پيش فرض هاي مفسر
ديدگاه آية‌ الله جعفر سبحاني
1. تفسير و معناي متن
2. تفسير به رأي يا پيش داوري
3. قرآن و تفسير به باطن
4. عدم تأثير شرايط زندگي مؤلف در تفسير متن
الف) قلمرو حكمت نظري و عملي
ب) قلمرو احكام
5. درون مايه هرمنوتيك فلسفي و پيش فرض ها
الف) ترويج شكاكيت و نسبيت
ب) انتحار اين نظريه به دست خويش
ج) هر متني يك معنا بيش ندارد
د) اختلاف فتاوي و تعدد قرائت از دين
هـ) تأثير زمان و مكان و تعدد قرائت ها
ديدگاه آية الله مصباح
1. وارداتي بودن قرائت هاي مختلف از دين
2. محدوديت تأثر پيش دانسته ها
3. محدود بودن فتاواي اختلافي
4. ارتداد با انكار ضروري دين
5. قلمرو پذيرش قرائت هاي مختلف
الف) قرائت الفاظ
ب) تعدد معاني واژگان
ج) قرائت پذيري برخي از احكام فقهي
6. پيامدهاي نظريه تعدد قرائت ها
الف) احياي بدعت ها و ترك سنت ها
ب) لغو و بيهوده شدن دين
نتيجه گيري
فهرست منابع

موارد بیشتر arrow down icon