شناخت و بررسي مباني و قواعد و مباحث علم اصول و فوايد اين علم در استخراج و استنباط احكام موضوع تحقيق اين كتاب است. نگارنده صفحات آغازين كتاب را به معرفي شرح حال شيخ مرتضي انصاري و نقش برجسته او در توسعه و تكميل علم اصول و معرفي آثار و تاليفات اين عالم اصولي شيعه اختصاص داده است. مولف سپس راجع به فرد مكلف و حالاتي كه بر او عارض مي‎شود سخن گفته و آنگاه درباره اصول عمليه چهارگانه يعني تخيير، استصحاب، برائت و احتياط بحث كرده و در صفحات بعد ذهن خوانندگان را با تعريف شك و اقسام آن در تكليف و بيان احكام آن در مكلف معطوف مي‎دارد. وي در مبحث بعدي از حجيت قطع، اقسام قطع، قطع طريقي و موضوعي سخن به ميان آورده و ضمن بحث آرا و اقوال محقق خراساني و محقق نائيني را در اقسام قطع كندوكاو مي‎كند. نويسنده به مشتركات قطع و ظن و اقسام طن اشاره كرده و مباحث مستقلي را به قطع قطاع و شروط و قواعد و اشكال آن و شبهاتي كه در باب آن طرح شده اختصاص داده است. نگارنده ضمن مباحث خود به مناسبت طرح موضوعات از حجيت و اعتبار دليل عقلي در استنباط احكام شرعي با توجه به آيات و روايات سخن به ميان آورده و رشته پاياني بحث را به تبيين و اثبات حجيت علم اجمالي اختصاص مي‎دهد.