» دستورالعمل هاي كلي سياست فرهنگي
سياست فرهنگي كشور هلند بر اين اساس بنا شده است كه دولت مي بايستي خود را از ارزيابيهاي معياري بخش هنر و علوم دور نگهدارد. بنابراين توسعه هنري در كشور هلند در نتيجه فعاليتهاي شهروندان و شمار زيادي از بنيادهاي دست اندركار امر فرهنگ حاصل گرديده است. طي چند سال اخير، دولت به تدريج نقش ميانجيگرانه در فعاليتهاي فرهنگي را ايفا نموده است. جامعه دوك نشين هلند از سال 1970 به اين سو به جامعه چند بعدي معروف بوده است. گروه هاي اجتماعي مختلف اعم از گروه هاي ليبرال، سوسياليست كاتوليك و پروتستان ايدئولوژي خود را از طريق رسانه هاي گروهي نظير روزنامه ها، كانالهاي راديو، تلويزيوني و سازمانهاي هنري غيرحرفه اي اعلام مي نمودند امّا اين تحول تأثير ناچيزي بر حيات هنري كشور داشته است.
همزمان با اشغال كشور هلند توسّط نيروهاي آلماني حمايتها و پشتيبانيهاي مالي در جهت ترميم رابطة از هم گسيخته ميان هنرمندان و جامعه تنها به يك ژست مبدل گرديد. طي دهه 1960، ارگانهاي عقيدتي و ايدئولوژيكي كشور به تدريج اهميت خود را در جامعه دوك نشين از دست دادند. در جهت حمايت و پشتيباني از حضور افراد در زمينه هاي فرهنگي دولت هلند براساس معيار "كيفيت" مبادرت به اعطاي يارانه هاي فرهنگي و هنري نمود. تعريف و تفسير واژه كيفيت به عهده كميته هاي مشاوره غيررسمي نهاده شد. هدف نهائي دولت نيل به تكثرگرايي فرهنگي و هنري در كشور بود. با گذشت زمان، دولت ماهيت و نوع كمكهاي مالي خود را از حمايتهاي دوره اي به حالت تقريباً ثابت و هميشگي درآورد. در دهه 1970، سياست فرهنگي به بخش مهمي در سياستهاي رفاهي دولت مبدل گرديد. در نتيجه ارتباط فرهنگ با جامعه به ويژه در زمينه مشاركت فرهنگي در كل به يك اولويت تبديل گرديده و در نتيجه دو جنبش در زمينه سياست فرهنگي به شرح ذيل آغاز گرديد.
از يك سو دولت به تأمين مالي مؤسسات فرهنگي كشور پرداخته و از سوي ديگر به مشخص نمودن مقادير هزينه هاي ملي مصمم شده بود.از آنجايي كه روش اعطاي يارانه به مؤسسات فرهنگي از يارانه هاي انتفاعي به يارانه هاي بودجه اي تغيير يافت، لذا وابستگي اين گونه مؤسسات بر بودجه هاي دولت مورد سؤال قرار گرفت. در نتيجه براي مؤسسات فرهنگي كشور اين امكان فراهم آمده تا درآمدهاي بيشتري را كسب نموده و به همين ترتيب وابستگي آنها به يارانه هاي دولتي كاهش يابد. در اواخر اين دهه دولت متعهد گرديد كه طرح چهار ساله سياست فرهنگي را تهيه و تنظيم نمايد. طي دهه 80 تغييرات اساسي در نگرش وزارت فرهنگ رخ داده لذا به عوض اين كه دولت بودجه اختصاصي به سازمانهاي فرهنگي تخصيص دهد اقدام به اعطاي تخفيفات ويژه مالياتي نموده است. سازمانهاي فرهنگي كشور به خودكفايي هرچه بيشتر و بازاريابي و جلب مشتري تشويق ميشوند. از جمله مواردي كه در عملكرد چنين مؤسساتي مورد تأكيد قرار گرفته مي توان به مدنظر قرار دادن نيازهاي نسل جوان و جمعيت رو به رشد اقليتهاي قومي اشاره نمود.
» الگوي سياست فرهنگي جاري كشور
طبق ماده قانون سياست فرهنگي كشور مصوب سال 1993، دولت موظف است كه هر 4 سال يك بار طرحي ارائه نمايد كه تمامي فعاليتهاي مكمل و برنامه ريزي شدة سياست فرهنگي كشور را در بر گيرد. طرح هنرهاي زيبا با عنوان Kunstenplan در سال 1988 معرفي گرديد. هدف اين طرح منسجم تر نمودن نظام كمكهاي مالي و يارانه هاي فرهنگي كشور بود. طرح مذكور به مؤسسات فرهنگي و هنري كشور اجازه ميداد تا برنامه ريزيهاي بلندمدت اتخاذ نمايند. مؤسسات فرهنگي كه خواستار استفاده از يارانه هاي 4 ساله ميباشند بايد يكسال و قبل از شروع دوره جديد فرم درخواست مربوط به آن را تكميل نمايند. مؤسسات ذيربط به محض دريافت يارانه هاي دولتي از وزارت فرهنگ موظف ميباشند طرح فعاليتهاي سالانه خود را به طور شفاف و كامل به انجام برسانند. اولويتهاي وزارت فرهنگ هلند در سند سياست فرهنگي كشور لحاظ گرديده است. سند سياسي مذكور همچنان به صورت لايحه پارلماني باقي مانده و انتظار ميرود كه تغييرات ديگري نيز در آن اعمال گردد.
» تعريف ملي از واژه فرهنگ
با توجه به مقاصد سياست فرهنگي كشور، واژه فرهنگ در قالب مفاهيم ذيل تعريف شده است:
1- ميراث فرهنگي شامل موزه ها، بناها و اماكن تاريخي، باستاني و بايگاني ها
2- رسانه،زبان و ادبيات شامل خبررساني، رسانه هاي نوشتاري، زبان، ادبيات و كتابخانه ها
3- هنرهاي زيبا شامل هنرهاي تجسمي و طراحي، معماري، فيلم، هنرهاي نمايشي، هنرهاي غيرحرفه اي و آموزش هنرهاي زيبا
» اولويتهاي سياست فرهنگي
در سال 1994، امور فرهنگي كشور هلند تحت اختيار وزارت آموزش، فرهنگ و علوم قرار گرفت. لازم به ذكر است كه سابقاً ادارة امور فوق در حيطة اختيارات وزارت رفاه، بهداشت و امور فرهنگي كشور قرار داشت. از آن تاريخ به بعد، 2 سند سياست فرهنگي جديد و سند اولية سياست فرهنگي كشور منتشر گرديده كه در آن اولويتهاي فرهنگي كشور هر 4 سال يكبار، به طور مداوم در حال تغيير و تحول بوده است. از جملة سياست فرهنگي كشور كه تا كنون انتشار يافته مي توان به اسناد ذيل اشاره نمود:
الف) سند ويژة سرمايه گذاري در حوزة فرهنگ (مصوب سال 1993)
ب) سند ويژة تهاجم فرهنگي (مصوب سال 1997)
پ) سند تحت عنوان "فرهنگ براي فرهنگ"
اولين سند سياسي تنظيم شده توسط وزير فرهنگ با عنوان (dancona) به ترغيب مشاركت ملي و سرمايه گذاري در زمينه هنرهاي زيبا و فرهنگ با تأكيد ويژه بر "كيفيت" در حوزه فرهنگ و رسانه هاي گروهي ميپردازد. سند مذكور همچنين اولين سندي است كه جهت جلب نظر مخاطبان، موسسات فرهنگي كشور را ملزم نموده تا 15 درصد از درآمد خود را از محل فروش بليط و... كسب نمايند. در دومين سند سياست فرهنگي كه توسط وزير فرهنگ (Nuis) تنظيم گرديده است بر موضوعاتي چون آموزش فرهنگي، تأسيس شهركهاي فرهنگي، ارتقاء استانداردهاي كيفي رسانه هاي گروهي، حفاظت از تنوعات فرهنگي جامعه و برقراري روابط بين فرهنگي تأكيد فراوان شده است. در سومين سند سياست فرهنگي كه توسط وزير فرهنگ van der ploeg تنظيم گرديده است اولويتهاي فرهنگي چون تنوع و تكثر فرهنگي، جلب مخاطبين فرهنگي بيشتر و مشاركتهاي فرهنگي تأكيد فراوان شده است چرا كه تنوع و تكثر فرهنگي اولويت سياسي مهمي در جامعه چند فرهنگي هلند محسوب ميگردد.