» مقدمه
دو جامعة زباني و قومي تحت عنوان يوناني و تركيهاي با دو زبان رسمي در كشور قبرس وجود دارد. و اين در حالي است كه زبان انگليسي هم به طور فزايندهاي مورد استفاده قرار ميگيرد.جمعيت كشور قبرس تا اواسط سال 1996 بالغ بر 750 هزار نفر تخمين زده شده كه از اين مقدار 82 درصد به جامعة يوناني و 18 درصد به جامعة ترك تعلق دارد.ساكنين يوناني زبان كشور قبرس به طور عمده مسيحي بوده و تقريباً تمامياشان از كليساي خود گردان ارتدوكس يوناني واقع در كشور پيروي مي نمايند.
بر طبق قانون اساسي كشور قبرس در سال 1960 ترتيباتي فراهم آمده تا اقليمهاي مذهبي ساكن در اين كشور نظير ارامنه ِ ماروني (مسيحيان لبناني) و كاتوليكها نيز جزئي از جامعه يوناني قبرس محسوب گردند. اغلب تركهاي ساكن كشور قبرس مسلمان ميباشند. كشور قبرس در واقع سومين جزيرة بزرگ مديترانهاي با مساحتي بالغ بر 251/9 كيلومتر مربع ميباشد.
[ دستورالعمل هاي كلي سياست فرهنگي ]
طرح توسعة عمومي كشور در زمينه فرهنگ، بخشهاي گوناگوني از رشته هاي فرهنگي نظير هنر ِ ادبيات ِ علوم انساني ِ كتابخانه ها و... را در بر ميگيرد. مفهوم مردمي سازي فرهنگ و برقراري روابط فرهنگي با كشورهاي خارجي به عنوان اصليترين طرح توسعه فرهنگي كشور قبرس مطرح ميباشد.
» ساختارهاي سازماني و اداري كشور
[ ارگانهاي دولتي و نيمه دولتي ]
مسؤوليت اصلي اداره امور فرهنگي كشور قبرس به عهده وزارت فرهنگ ميباشد كه از طريق ارائه خدمات فرهنگي نقش خود را ايفا مي نمايد.
از جملة اصليترين خدمات فرهنگي وزارت فرهنگ كشور قبرس مي توان به: تشكيل كميته هاي مشاوره در زمينة هنرهاي تجسّمي، لوحههاي يادبود، تئاتر، رقصهاي فولكلور محلي و ارتقاء سطح كيفي و كمّي صنعت كتاب و تشكيل كميته هاي ويژه كه هر چند وقت يكبار جهت ارائه جوايز و پاداش به هنرمندان در تمامي زمينه هاي فرهنگي به فعاليت ميپردازند اشاره نمود. از جملة رشته هاي گوناگون فرهنگي كه در كشور قبرس به آنها توجهات خاصي مبذول شده، مي توان به كتابخانه هاي ثابت و سيار، ادبيات و كتابخواني، هنرهاي تجسمي ِ تئاتر، موسيقي، رقص، سخنرانيهاي فرهنگي، بناهاي يادبود، برقراري روابط فرهنگي با ساير كشورها، فرهنگ فولكلور، سينما، جشنواره هاي فرهنگي و ايجاد اشتياق فرهنگي در پناهندگان ساكن كشور اشاره نمود.
در سال 1973 كميته اي تحت عنوان كميتة هماهنگي تحت حمايت و نظارت وزارت فرهنگ قبرس در زمينة فرهنگ كشور تشكيل گرديد.
از جملة وزارتخانه هاي ديگر كشور قبرس كه به گونه اي در ارتقاء امور فرهنگي كشور نقش دارند مي توان به: وزارت دولت كه بر فعاليتهاي ورزشي، راديو، تلويزيون، تئاتر، مطبوعات و فيلم نظارت دارد، وزارت ارتباطات و دايره آثار تاريخي كه بر فعاليت موزه ها، ميراث فرهنگي باستانشناسي و تحقيقات باستانشناسي نظارت دارد، وزارت بازرگاني و مركز صنايع دستي و سازمان جهانگردي كه بر فعاليتهاي جهانگردي، صنايع دستي و فرهنگ مردم نظارت دارد، وزارت كار و امور اجتماعي كه بر فعاليتهاي مركز جوانان نظارت دارد، وزارت كشور كه بر فعاليتهاي راديو، تلويزيون، مطبوعات، فيلم، مسكن و شهرسازي، محيط زيست و توسعه و رشد اجتماعي فرهنگي كشور نظارت دارد، اشاره نمود.
اداره امور مختلف كشور از جمله امور فرهنگي مناطق مختلف به عهدة وزارت كشور قبرس ميباشد كه معمولاً از طريق نمايندگان اين وزارتخانه در بخشهاي مختلف كشور صورت ميپذيرد. شهرداريهاي مناطق مختلف كشور قبرس نيز در اجراي برنامه هاي فرهنگي نظير برپايي گالريها، كتابخانه ها، نمايشگاههاي كتاب، احداث سالنهاي كنسرت و كنفرانس و ساختمانهاي فرهنگي نقش بسزايي ايفا ميكنند.از جمله فعالترين شهرداريهاي كشور قبرس مي توان به شهرداري شهر Nicosia اشاره نمود كه علاوه بر برپايي جشنواره فرهنگي ساليانه در قبرس با همكاري سازمان راديو و تلويزيون به احداث دانشگاه ملّي كشور نيز پرداخته است.
شهرداري شهر Limassol نيز به برپايي جشنواره فرهنگي بين المللي در كشور قبرس ميپردازد. همچنين شهرداريهاي ديگر نظير شهرداري شهر larnaca ، paphos ، paralimni ، Ayia Napa و strovolos جشنواره هاي ديگري را بر پا ميدارند.
علاوه بر اين لازم به ذكر است كه دفاتر خدماتي وابسته به وزارت فرهنگ، سازمان جهانگردي و سازمان تئاتر كشور قبرس در واقع برگزاركنندگان جشنوارهاي تحت عنوان جشنواره فرهنگي سپتامبر ميباشند و خواهان اجراي گونههاي مختلفي از وقايع هنري ارزشمند نظير موسيقي، تئاتر و... در سراسر كشور ميباشند. اتحاديه شهرداريهاي قبرس امور مختلف كليه شهرداريهاي كشور از جمله امور فرهنگي آنان را مورد نظارت و هماهنگي قرار ميدهد.
همچنين كميته اي معتبري از شهرداران سراسر كشور جهت رسيدگي به امور مختلف در سطوح محلّي وجود دارد. و اين در حالي است كه در مناطق روستايي كشور شوراهاي محلّي مسؤول برپايي كتابخانه ها و نمايشگاههاي كتاب ميباشند.
» سازمانها و مؤسسات فرهنگي
از جمله مهمترين مؤسسات و بنيادهاي فرهنگي كشور قبرس مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
1 ِ بنياد اسقف اعظم ماكاريوس سوم با مركز فرهنگي، گالري هنري و يك موزه بيزانسي (روم شرقي)
2 ِ بنياد تئاتر بين المللي قبرس
3 ِ كانون هنرهاي زيباي قبرس كه عضوي از مؤسسه بين المللي هنر (IAA) در جهت ارتقاء فرهنگ و هنر كشور ميباشد.
4 ِ مركز صنايع دستي قبرس كه در جهت نگهداري و احياء سنتها، فرهنگ سنتي و صنايع دستي كشور ميكوشد.
5 ِ سازمان تئاتر قبرس كه مسؤول ارتقاء سطح كيفي و كمي تئاتر كشور ميباشد و داراي صحنه هاي گوناگون تئاتر ويژه كودكان و بزرگسالان بوده و به گروه هاي تئاتر خصوصي چه حرفه اي و چه غيرحرفه اي كمك مي نمايد.
6 ِ سازمان جهانگردي قبرس كه مسؤول ارتقاء هر چه بيشتر اين صنعت در كشور و فعاليت در زمينه جهانگردي فرهنگي ميباشد.
7 ِ دانشگاههاي آزاد واقع در شهرهاي Nicosia ، Limassol ، larnaca و Paphos كه برنامه هاي فرهنگي ميان كشور قبرس و يونان را سازمان دهي مي نمايند.
8 ِ مركز تحقيقات علمي وزارت فرهنگ كه به تحقيقات علمي در زمينه تاريخچة كشور، تمدن سنتي، زبان و ديگر موضوعات فرهنگي ميپردازد.
9 ِ مؤسسه مطالعات قبرس كه به هدايت تحقيقات انجام گرفته در كشور در زمينه هاي مختلف هنري و همچنين به انتشار نشريات مختلف فرهنگي ميپردازد.
» سازمانها و مؤسسات فرهنگي
[ابزارهاي سياست فرهنگي]
تأمين بودجة فعاليتهاي فرهنگي
سازمانهاي دولتي كشور قبرس بودجة خود را از دولت دريافت ميدارند. سازمانهاي نيمه دولتي، شهرداريها و شوراهاي محلي كشور نيز كه به تأمين بودجه از محل درآمدهاي مالياتي، دريافت حق اعطاء مجوز، فروش بليط و... ميپردازند با اين وجود يارانه هايي از دولت دريافت ميدارند.
بودجه دولتي كه جهت خدمات فرهنگي كشور تخصيص مييابد عمدتاً جهت رشد و ارتقاء هر چه بيشتر فرهنگ كشور ميباشد.
تعدادي از بانكها و بنيادهاي دولتي نيز بودجه هايي خاص اما محدود را به اين هدف اختصاص داده اند.
سازمانهاي خدمات رساني فرهنگي كشور قبرس از شيوه هاي خدماترساني گوناگون نظير: اعطاء جوايز ادبي، خريد كتب و آثار هنري، برگزاري نمايشگاههاي هنري و كتاب در خارج از كشور، پرداخت يارانه هاي مالي به نويسندگان و هنرمندان براي بازديد از نمايشگاهها و مراكز فرهنگي خارج كشور و تخصيص يارانه به مؤسسات ادبي و هنري در جهت ارتقاء هر چه بيشتر سطح فرهنگي كشور بهره بردهاند. اينگونه سازمانهاي خدماترساني فرهنگي علاوه بر فعاليتهاي فوقالذكر به افتتاح مراكز فرهنگي در مناطق روستايي كشور نيز ميپردازند.
از جمله مناطق روستايي كشور كه مراكز فرهنگياشان توسط اين سازمانها شروع به فعاليت نموده اند مي توان به روستاهاي kalopanayiois ، pedhoulas ، kaminaria ، Droushia ، vasa و Monagri اشاره نمود.
علاوه بر وجود مراكز فرهنگي دولتي و نيمه دولتي در كشور قبرس مؤسسات فرهنگي خصوصي چه در سطح شهرها و چه در مناطق روستايي با بودجه هاي شخصي و يارانه هاي مالي كه توسط دولت به آنها اختصاص يافته به فعاليت ميپردازند.
از جمله اين مؤسسات و بنيادهاي فرهنگي خصوصي مي توان به دو بنياد خصوصي leventis و pieriedes اشاره نمود كه در زمينه برپايي نمايشگاههاي فرهنگي و انتشار آثاري در خصوص تاريخ و باستانشناسي فعاليت دارند.
از جملة فعاليتهاي ديگر اين دو مؤسسه خصوصي مي توان به اعطاء بورس تحصيلي به دانشمندان و محققان كشور جهت گذراندن آموزشهاي عالي در زمينه هاي مختلف فرهنگي و هنري اشاره نمود.
علاوه بر اين، مؤسسات فرهنگي وابسته به بانكهاي كشور قبرس و بانك ملي كشور اعتبارات مالي جهت برپايي نمايشگاهها و برگزاري سخنرانيها در زمينه هنرهاي تصويري، نمايشي، ادبيات، تاريخ و باستانشناسي و همچنين انتشار كاتالوگهايي در اين رشته ها ميپردازند.