» مقدمه
كشور پرتغال در منتهي اليه جنوب غربي اروپا واقع گرديده و از 2 جزيره تحت عناوين (Azores, Acores) و (Maderia) تشكيل يافته است. مساحت كشور در حدود 905/91 كيلومتر مربع و جمعيت آن بنابر آمار سال 1998 بالغ بر 000/928/9 ميليون نفر ميباشد. 36% از جمعيت كشور را ساكنين شهرها تشكيل داده و اكثريت جمعيت از نژاد مديترانهاي بوده و اقليت آفريقايي ساكن كشور يادآور تاريخچه مستعمراتي كشور ميباشد. 97% از جمعيت كشور را مسيحيان كاتوليك تشكيل داده و زبان اصلي كشور نيز پرتغالي است. تضاد ميان چند شهر مهم و محدود كشور (ليسبون و پورتو)، وجود تسهيلات فرهنگي فراوان از يك طرف و مناطق روستايي كشور كه همچنان در فرع و انزوا قرار گرفتهاند از طرفي ديگر، بستر سياست فرهنگي كشور پرتغال را تشكيل ميدهد. سياست فرهنگي كشور پرتغال كه بيشتر در مركز كشور متمركز بود، دستخوش تغيير و تحولات عميقي قرار گرفت. ديدگاه دولت در خصوص سياست فرهنگي تغيير كرده و تلاشهاي بسياري جهت برقراري توازن و سيستمهاي غيرمتمركز صورت گرفته است. تقاضا در جهت توزيع هر چه بيشتر طرحهاي فرهنگي و سرمايه گذاريهاي فرهنگي در كشور.
» دستورالعمل هاي كلي سياست فرهنگي
وظيفه مديريت امور فرهنگي كشور پرتغال ميان نهادهاي مركزي دولتي وابسته به وزارتخانه هايي كه به طور مستقيم در اين زمينه فعاليت دارند و جوامع اجرايي محلي كه مسوول اتخاذ سياست ملي ميباشند تقسيم گرديده است اما هر يك از اين نهادها تا حدودي در مسايل مالي و تصميم گيري به صورت مستقل عمل مي نمايند. طي دهة گذشته تغييرات مجددي در ساختار مدرن اداري بخش فرهنگ كشور در پي رشد ثابت هزينه هاي عمومي و حضور گستردهتر حاميان خصوصي كه در برخي بخشها بويژه در زمينه صنايع فرهنگي سرمايه گذاري نموده اند صورت گرفته است. چنين رشدي به دليل ورود كشور پرتغال به (EEC) در سال 1986 ميباشد كه اين مسأله خود سطح زندگي را در تمام سطوح كشور تغيير داده و فرهنگ كشور نيز در اين ميان تحت تأثيرات فراواني قرار گرفته است. كشور پرتغال طي چند سال گذشته در بسياري از نشستهاي مهم فرهنگي حضور داشته و يا ميزبان بسياري از حوادث فرهنگي از جمله EXPO در سال 1998 بوده است. اين گونه مسايل باعث ارتقاء گسترده منابع فرهنگي و افزايش تخصصگرايي در حيات فرهنگي كشور گرديده است.
» ابزارهاي سياست فرهنگي
[تأمين بودجه فعاليتهاي فرهنگي]
منابع مالي به صورت يارانه به امور فرهنگي كشور پرتغال در سطوح دولتي و محلي تخصيص مييابد. اگرچه سطوح محلي در اين زمينه از سهم كمتري برخوردار ميگردند اما بخش خصوصي كشور اين كمبود را جبران مي نمايد. بر طبق قانون مصوب حمايتهاي مالي بخش فرهنگ كشور معاف از ماليات ميباشد. طبق قانون مذكور، كمك 2/0 از محلّ فروش محصولات فرهنگي بعلاوه 50% كمكهاي مالي از جانب مراكز و مؤسسات فرهنگي كشور تأمين ميگردد. مؤسسه هاي (Fundacao Calouste Gulbenkian) ، و (Fundacao LusoِAmericana para o desenvolvi, mento) (Fundacao oriente) مهمترين مؤسسات فرهنگي كشور پرتغال محسوب ميگردند. مهمترين موسسه با عنوان Fundacao Calouste Gubenkian ، 25% از كل بودجه بخش فرهنگ و هنر كشور پرتغال را تأمين مي نمايد. مخارج فرهنگي دولت پرتغال طي سال 1995 به شرح ذيل ميباشد:
موزه هاي پرتغال 9/12
مراكز تفريحي و ديسكوتكها 3/12
cenicas مؤسسة هنري 4/11
مؤسسه فرهنگي اسكارلوس 1/9
آرشيوها و كتابخانه ها 6/8
موسسة كتابخانه و كتاب 4/7
بودجة براي ارتقاي فرهنگي 7
معماري و باستان شناسي 4/5
هيأت مديره حوادث فرهنگي 3/5
هيأت مديره خدمات اجرايي 5/3
لازم به ذكر است كه بيشترين بودجه تخصيص يافته به بخش فرهنگ، صرف ميراث فرهنگي و ترويج فرهنگ كشور پرتغال ميگردد.