کتاب قم

| | | |

پنج شنبه 30 آبان 1387

|

صفحه اصلی _ بیوگرافی انتشارات انصاريان _ لیست کتب

نشر انصاريان

مدير مسؤل:	محمد تقي انصاريان
آدرس:	خيابان شهدا - کوچه شماره 22

نام فارسي کتاب:	امام علي (عليه السلام) و کارگزاران حکومت اسلامي
نويسنده:	مشايخي قدرت الله
نوبت چاپ:	اول
سال چاپ :	1386
چاپخانه:	قدس
قطع:	وزیری
تيراژ:	2000
تعداد صفحات:	304
زبان کتاب:	فارسی
خلاصه کتاب	کتاب فوق شامل پانزده فصل می باشد که شرحی ست بر عهد نامه مالک اشتر و سلسله بحث هایی مولف محترم در مدرسه علمیه فاطمیه قم ، در جمع طلاب مطرح نموده اند . نامه مالک اشتر در ابتدای کتاب آمده است که برگرفته از شرح نهج البلاغه خویی و ابن میثم ( نامه 52 ) می باشد . این نامه در شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید و صبحی صالح ، به عنوان نامه 53 آمده که نویسنده متن نامه را مطابق با نسخه صبحی صالح در کتاب حاضر آورده است . مولف در مقدمه کتاب ، راه شناخت مسئولیت را در اصول آزادی از اسارت و هواها ، قدرت ، توان و نیرو و انرژی های خدادادی ، شناخت ، معیار و میزان سنجش را از سایر اصول مهمتر می داند . در ادامه حدود و ابعاد مسئولیت انسان را از خود انسان دانسته و عنوان می کند که ، انسان ها دارای استعداد های درونی فرآوان، بعد از هست شدن در بیرون وجود با ظواهر بیشماری ، چه هست ها و چه نیست ها ، ارتباط برقرار می کند و در این ارتباط تاثیر می گذارد و متاثر می شود . مسئولیت در انسان ها هم دو بعد پیدا می کند ، مسئولیت در برابر طبیعت و مسئولیت در برابر اجتماع ، با بیان این دو مسئولیت ، اهمیت نامه امیر المومنین علی (ع) به مالک اشتر ، یکی از کارگزاران حکومت اسلامی وقت ، آشکار می شود . امام علی (ع) در این نامه راه و رسم حاکمیت بر مردم را مطرح فرموده و نوع حکومت اسلامی علوی را با توضیحاتی که داده اند از سایر حکومت های رایج در جهان متمایز ساخته اند . آقای مشایخی در ادامه سخنان خود به مقایسه اعلامیه حقوق بشر و نامه امیر المومنین(ع) به مالک اشتر می پردازد و ذکر می کند که وضع کننده اعلامیه حقوق بشر هزاران اندیشمند و متفکر مسایل حقوقی و سیاسی بودند ، در حالی که واضع این فرمان مبارک یک نفر است و آن خود حضرت علی (ع) می باشد . گستردگی و آگاهی و مراتب و درجات علمی فراگیر ، واضع فرمان مبارک درباره انسان ، به هیچ وجه با اطلاعات محدود واضعین اعلامیه حقوق بشر قابل مقایسه نیست .چرا که فرمان امام علی (ع) ، هم کلیات حقوق زندگی اجتماعی انسان ها را در بر دارد و هم حقوق معنوی شان را . در ادامه نویسنده به کلیات و کلید واژه گان مربوطه پرداخته ، به تعاریفی از حکومت و انواع آن ، دموکراسی ، سکولاریسم، آنارشیسم و مدیریت بسنده کرده و تداوم زندگی حکومت ها را در بازسازی سازمان های مرتبط دانسته که این باز سازی از طریق هماهنگ کردن اهداف با وضعیت روز و اصلاح و بهبود ارزش های حصول این اهداف انجام می شود . سپس به بررسی حکومت در نهج البلاغه پرداخته اند که الفاظ ملک ، امر ، حق ، سلطان ، خلافت و امامت از موارد بررسی شده آقای مشایخی می باشد . بعد از بررسی اجمالی موارد فوق به امامت و نیاز به رهبر و ضرورت حکومت در جامعه می رسیم ، در این قسمت ، امور مهم حکومتی ، جلوگیری از هرج و مرج ، وصول بودجه عمومی ، جنگ با دشمن ، تضمین امنیت داخلی و فعالیت دستگاه دادگستری مورد اشاره قرار گرفته است . فصل اول کتاب شامل آغاز نامه و توجه به موقعیت مصر است ، با این جمله آغاز می شود : « این فرمان بنده خدا امیر مومنان است به مالک اشتر که باید آن را بر عهده خود شناسد » . حضرت در ادامه خصوصیات مالک اشتر را اینگونه بر می شمارد : « من بنده ای از بندگان خدا را به سوی شما فرستادم که در روز های وحشت نمی خوابد و در لحظه ترس از دشمن روی نمی گرداند » . در این نامه معیار های زیر استنباط شده که می توان آنها را در گزینش مدیران و کارگزاران حکومتی استفاده کرد ، محافظت و حراست از مسئولیت ، کوشا و فعال بودن ، شجاعت ، صلابت ، قاطعیت ، اطاعت از رهبری ، خیر خواه مردم ، عمل بر معیار حق ، تدبیر داشتن و قدرت بر حل مشکلات . در ادامه به وظایف حاکم پرداخته شده است : « ای مالک ، رحمت را شعار و پوشش قلبت برای رعیت قرار ده . نسبت به آنها دوستی و محبت بورز ، با آنها به ملاطفت رفتار کن و... » . رضایت جامعه عامل پایداری حکومت است ، به عبارت دیگر اگر والی و فرماندار رابطه اش با مردم محکم و استوار باشد و در میان آنها باشد تا از خواسته هایشان آگاه گردد ، منجر به رضایتمندی مردم از حکومت می شود . امام علی(ع) در این بخش از نامه سایر وظایف حاکم را اینگونه بر می شمارد ، عدم سوءاستفاده از قدرت ، رعایت حقوق اقلیت ها ، دعوت به گذشت و عفو ، پاسخ دادن بدی را با نیکی و ... . در ادامه حضرت در خصوص مشاوران امین به مالک می فرمایند : در شورای مشورتی خود این افراد را طرد کن ، کسی که دارای صفت بخل است ، کسی که ترسو باشد و کسی که دارای صفت حرص و طمع است. در بخش های بعدی نامه ، حضرت درباره طبقات مختلف مردم توصیه هایی می کند . در این قسمت از نامه امام (ع) ، افراد رعیت و جامعه را به طبقات هفتگانه تقسیم کرده و نقش هر یک از طبقات را مشخص می کنند . در ادامه به ویژگی های فرماندهان نظامی می پردازد که از جمله ضرورت وجود حلم و بردباری در فرمانده ، اصالت و نجابت خانوادگی است . سپس حضرت نشاط حاکم اسلامی را عدالت می داند و کارگزار عادل را به رسیدگی مداوم به مردم توصیه می نماید . در فراز بعدی نامه ، امام (ع) پیرامون قوه قضائیه و استقلال قاضی در حکم و اوصافی که در شخص قاضی باید باشد تا بتواند متصدی مقام قضا شود ، مسایل مهمی را بیان نموده است ، سپس ایشان توجه مالک را به انتخاب و گزینش عمال و کارگزاران توجه می دهد که ملاک برگزیدن افراد باید با امتحان دقیق و آزمایش متناسب صورت گیرد که مساله تجربه ، یکی از ملاک های انتخاب است ، همچنین حیا و اصالت خانوادگی . در ادامه حضرت مالک را به نظارت دقیق بر بازرگانان زراندوز توصیه می کند و احتکار را بزرگترین خطر تجار و بازرگانان می دانند . سپس به محرومان می پردازند و ایشان را به دو دسته قانع و معتر تقسیم می کنند ، آنگاه درباره این دو طبقه حضرت توصیه های بسیار ارزشمندی می فرمایند . در فراز بعدی نامه نسبت به برخورد حاکم با مردم در حکومت اسلامی و ویژگی هایی که بایستی در شخص حاکم و مسئول باشد پرداخته می شود و توصیه می نمایند که « هیچ گاه خود را در زمانی طولانی از رعیت پنهان مدار » . به عبارت دیگر در دیدگاه اسلام وقت حاکم ، وقف بر مردم و جامعه است . بین حاکم و مردم احساس بیگانگی یا دوگانگی نمی شود . اسلام سعی می نماید تا آنجایی که امکان دارد ، فاصله بین حاکم و مردم را از بین ببرد . در ادامه نامه، امام (ع) توجه مالک را به یک سلسله توصیه های اخلاقی اخلاقی جلب می کند و همچون طبیبی حاذق ، مالک را از خونریزی نهی می کند و می فرماید : « مبادا دست خود را به خون مردم آلوده سازی که عواقب خطرناکی در پی دارد » . سپس امام علی ( ع ) به مالک سفارش می کند که نسبت به خشم و غضب خود مالکیت پیدا می کند و خشم خویش را فرو نشاند تا بتواند با منطق عقل و عاقبت اندیشی بیشتر کار ها را فیصله دهد و از غرور قدرت و زیان نجات یابد . در خاتمه حضرت با دعا در حق خود و مالک از خدا می خواهد که : « خداوند ما و تو را توفیق فرماید که نزد او و خلق او دارای عذری روشن باشم ، برخورداری از ستایش بندگان ، یادگار نیک در شهر ها ، رسیدن به همه نعمت ها و کرامت ها بوده و این که پایان عمر من و تو را به شهادت و رستگاری ختم فرماید که همانا به سوی او باز می گردیم ، با درود به پیامبر اسلام (ص) و اهل بیت پاکیزه و پاک او ، درودی فراوان و پیوسته » . تلخيص: مرتضي اشرافي

تازه هاي کتاب

نام کتاب: آثار گناه در زندگي و...
گناه و تخلف از قوانین الهی، عامل بدبختی و سیه روزی و منشاء آفات و مصیبت های ...

عناوين اصلي

خانه ناشران قم
بيوگرافي ناشران قم
خانه نويسندگان
آثار مترجمين
آثار ويراستاران و مصححين
آثار محققين و تدوين گران
آثار تنظیم کنندگان
چاپخانه ها
جستجو در کتاب ها
دسته بندي موضوعي کتب
عضویت در سایت
اخبار فرهنگي
مقالات فرهنگي
شهر مقدس قم
صنعت چاپ
کتابخانه های شیعی
پرسش های حوزه چاپ و نشر

ورود اعضا :

نام کاربری:
کد کاربری: